Հովհաննես Մկրտչի քարոզչությունը և բանտարկումը (3:10-20)


Ղուկասի Ավետարանի երրորդ գլխի 10-20-րդ համարներում շարունակվում է Հովհաննես Մկրտչի քարոզչությունը: Ինչ հրահանգներ էր նա տալիս մաքսավորներին ու զինվորներին, ինչ նկատի ուներ ասելով՝ ես ձեզ ջրով եմ մկրտում, բայց կգա ինձնից ավելի զորավոր մեկը, որի կոշիկների կապերն անգամ արձակելու արժանի չեմ լինի ու նա ամենքիդ կմկրտի Սուրբ Հոգով և կրակով։ Մեկնաբանում է Տեր Մարկոս քահանա Մանգասարյանը:

Հովհաննես Մկրտչի քարոզչությունը (3:1-9)


Ղուկասի Ավետարանի երրորդ գլխի 1-9-րդ համարներում ներկայացված է Հովհաննես Մկրտչի քարոզչությունը և թե ինչպես է նախապատրաստում Տիրոջ գալուստը. Մեկնաբանում է Տեր Մարկոս քահանա Մանգասարյանը:

Մանուկ Հիսուսը տաճարում (2:41-52)


Ղուկասի Ավետարանի երկրորդ գլխի 41-52-րդ համարներում մանուկ Հիսուս ծնողների հետ զատկի տոնին Երուսաղեմ է գնում: Ապա կորցնում է ծնողներին և երեք օր մնում Երուսաղեմում: Ընդամենը 12 տարեկանում վարդապետների հետ տաճարում նստած ոչ միայն լսում ու հարցեր է տալիս, այլև պատասխանում շատերի հարցերի. Մեկնաբանում է Տեր Մարկոս քահանա Մանգասարյանը:

Սիմեոն ծերունի և Աննա մարգարեուհի (2:25-40)


Ղուկասի Ավետարանի երկրորդ գլխի 25-40-րդ համարներում Սիմեոն ծերունին, ում Սուրբ հոգուց հրամայված էր մահ չտեսնել, մինչև Տիրոջ օծյալին տեսնելը, վերջապես տաճարում հանդիպում է մանուկ Հիսուսին, գիրկն առնում և օրհնում Աստծուն. Մեկնաբանում է Տեր Մարկոս քահանա Մանգասարյանը:

Հովիվների այցը մանուկ Հիսուսին (2:8-20)


Մատթեոս Ավետարանիչը խոսում է մոգերի կամ արևելքից եկող իմաստունների մանուկ Հիսուսին այցելության մասին, բայց Ղուկասը հովիվների այցելության մասին է նշում։ Մեկնաբանները կարծում են, որ մոգերի այցելությունը շատ ավելի ուշ շրջանում է տեղի ունեցել։ Ղուկասի Ավետարանի երկրորդ գլխի 8-20-րդ համարներում Հովիվներն այցելում են մանուկ Հիսուսին. Մեկնաբանում է Տեր Մարկոս քահանա Մանգասարյանը:

Հիսուսի ծնունդը և թլփատումը (2:1-7, 21-24)


Ղուկասը Հիսուս Քրիստոսի ծնունդը երկու պատմական անձի հիշատակմամբ է հաստատում՝ Օգոստոս Կայսեր և Ասորիքի կառավարիչ Կյուրենիոսի։ Այդ օրերին Կայսեր կողմից մարդահամար անելու հրաման կար երկրով մեկ։ Ղուկասի Ավետարանի երկրորդ գլխի 1-7 և 21-24-րդ համարներում Հիսուսի ծնունդն ու թլփատումն է նկարագրված. Մեկնաբանում է Տեր Մարկոս քահանա Մանգասարյանը:

Զաքարիայի օրհներգությունը (1:67-80)


Ղուկասի Ավետարանի առաջին գլխի 67-80-րդ համարներում Զաքարիայի օրհներգությունն է ներկայացված. Մեկնաբանում է Տեր Մարկոս քահանա Մանգասարյանը:

Հովհաննես Մկրտչի ծնունդը և թլփատումը (1:57-66)


Ղուկաս Ավետարանիչը յուրահատուկ կերպով կենտրոնանում է մարդկային զգացողությունների վրա։ Ղուկասի Ավետարանի առաջին գլխի 57-66-րդ համարներում ինչպե՞ս է ներկայացված Հովհաննես Մկրտչի ծնունդն ու թլփատումը. Մեկնաբանում է Տեր Մարկոս քահանա Մանգասարյանը:

Մարիամի օրհներգությունը (1:46-56)


Ըստ Ղուկասի, Մարիամն ասաց՝ իմ անձը կփառավորի Տիրոջը և իմ հոգին ցնծաց իմ Փրկիչ Աստծով, որովհետև նա իր հայացքը դարձրեց իր աղախնի խոնարհության վրա և այսուհետև բոլոր սերունդները ինձ երանի կտան, որովհետև Ամենազոր Տերը մեծամեծ գործեր արեց ինձ համար և նրա անունը Սուրբ է։ Օրհներգի այս հատվածը հռչակումն է այն հանգամանքի, որ Աստվածամայրը գիտի, թե ինչ է տեղի ունենում։ Ինքը դեռատի օրիորդ լինելով, մեծ փորձառություն չունենալով, կյանքը ճանաչած չլինելով հանդերձ, Սուրբ Հոգու կողմից ներշնչանք ունենալով կարողանում է հստակ բարձրաձայնել, որ այն, ինչ իր կյանքում տեղի է ունենում Աստծո օրհնությամբ է։ Ինչի՞ մասին է Ղուկասի Ավետարանի առաջին գլխի 46-56-րդ համարներում ներկայացված Մարիամ Աստվածամոր օրհներգությունը. Մեկնաբանում է Տեր Մարկոս քահանա Մանգասարյանը:

Մարիամի այցելությունը Եղիսաբեթին (1:39-45)


Ղուկասն Ավետարանում գրում է՝ Մարիամը շտապ գնում է Եղիսաբեթի մոտ կիսելու իր ուրախությունը։ Եվ մտնելով Զաքարյայի տունը, ողջունեց Եղիսաբեթին և նրա զավակը որովայնում խաղաց։ Այս բառերից անմիջապես հետո Ղուկասն ասում է՝ Եղիսաբեթը լցվեց Սուրբ Հոգով և ասաց՝ օրհնյալ ես դու բոլոր կանանց մեջ և օրհնյալ է քո որովայնի պտուղը։ Ղուկասի Ավետարանի առաջին գլխի 39-45 համարներում ներկայացվում է Մարիամ Աստվածամոր այցելությունը Եղիսաբեթին. Մեկնաբանում է Տեր Մարկոս քահանա Մանգասարյանը:

 

Հիսուսի Ծննդյան ավետումը (1:26-38)


Ղուկաս Ավետարանիչը ասում է, որ Գաբրիել Հրեշտակապետը Հովսեփի հետ նշանածի մոտ եկավ, որի անունը Մարիամ էր։ Ավետարանիչը սրանով շեշտում է, որ նրանք ամուսիններ չէին։ Այստեղից էլ քրիստոնեական եկեղեցին Սուրբ Կույս Մարիամի հավիտենական կուսության, անարատ՝ առանց որևէ մեղքի նշույլի Քրիստոսի աշխարհ գալու մասին պետք է պատմեր։ Ղուկասի Ավետարանի առաջին գլխի 26-38 համարներում ինչպե՞ս է ներկայացվում Հիսուսի Ծննդյան ավետումը. Մեկնաբանում է Տեր Մարկոս քահանա Մանգասարյանը:

Հովհաննես Մկրտչի Ծննդյան ավետումը (1:5-25) մաս 2


Հովհաննես նշանակում է «Տերը ողորմած է»։ Նա պետք է իր մոր որովայնից Սուրբ Հոգով լցված լիներ՝ գինի, ոգելից խմիչք չպետք է օգտագործեր և Աստծո առաջ մեծ մեկը պետք է լիներ։ Այս բոլորը նկարագրում են այդ ժամանակաշրջանի կրոնական հոսանքներից մեկի՝ Նազովրեականների շարժումը, որի ներկայացուցիչները այսպիսի վարք ու բարք ունեին։ Ղուկասի Ավետարանի առաջին գլխի 5-25 համարները, որտեղ ներկայացվում է Հովհաննես Մկրտչի ծննդյան ավետումը, մեկնում է Տեր Մարկոս քահանա Մանգասարյանը: