 |
Լույս է տեսել Հովհաննես արքաեղբոր և Գռների մանրանկարչական դպրոցի մասին աշխատությունը«Կիսարյուն արքայազնը և նրա գեղարվեստական ժառանգությունը» խորագրով անգլերեն հատորը Մոնպելյեի համալսարանում արվեստի և միջնադարի պատմության դոկտոր Էմմա Չուգասզյանի երրորդ մենագրությունն է Կիլիկիայի մանրանկարչության մասին: Հովհաննես արքեպիսկոպոսը՝ Հեթում Առաջին արքայի եղբայրը, Գռների մանրանկարչական դպրոց է հիմնել և համարվում է 13-րդ դարի երկրորդ կեսին Կիլիկիայում մանրանկարչական նոր ուղղության հիմնադիրը: Իշխանական ծագմամբ այս հոգևորականը այդ շրջանի Կիլիկայում արվեստների և գիտության մեծագույն հովանավորն է եղել: |
 |
Մայր Աթոռը լույս է ընծայել գերմանացի պատմաբան Միքայել Հեզեմանի Հայոց ցեղասպանություն աշխատությունըՎատիկանի գաղտնի արխիվի անտիպ փաստաթղթերի հիման վրա գրված գիրքն անդրադառնում է Հայոց ցեղասպանությանը: Միքայել Հեզեմանը, ուսումնասիրելով Վատիկանի արխիվներում պահվող բազմաթիվ արժեքավոր փաստաթղթեր, վկայություններ, նամակներ ու հաշվետվություններ, անառարկելիորեն վերահաստատում է Հայոց ցեղասպանության իրողությունն ու ծրագրված իրագործումը: |
 |
Լիբանանում գործում է Հայոց ցեղասպանության որբերի՝ աշխարհում միակ թանգարանըԹանգարանում որբերի կյանքին նվիրված իրեր են, վավերագրեր, լուսանկարներ և որբացուցակներ: Բակի խորքում տեղադրված է Մարիա Յակոբսենի հուշաքանդակն ու տապանաքարը՝ «հայ որբերի մայր» արձանագրությամբ: Մյուս կողմում ցնցոտիներով հայ որբերին պատկերող քանդակաշարն են։ Բեյրութից մոտ 30 կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվող տարածքը հիմնվել է 1920 թվականին, Մերձավոր Արևելքի նպաստամատույց կոմիտեի նախաձեռնությամբ որպես ապաստարան՝ հայ որբերի համար։ |
 |
Ադրբեջանը ոչնչացրել է Ստեփանակերտի Սուրբ Աստվածամոր Հովանու մայր տաճարըՍտեփանակերտի Սուրբ Աստվածամոր Հովանու մայր տաճարը, ամենայն հավանականությամբ, Ադրբեջանը ոչնչացրել է։ Տեղեկությունը տարածել է Արցախի մշակութային ժառանգության հարցերով զբաղվող Հովիկ Ավանեսովը: Ըստ նրա՝ տեղի ունեցածը հստակ նպատակադրված քաղաքականություն է՝ վերացնելու հայկական ներկայության բոլոր տեսանելի հետքերը։ Սրա մասին են վկայում վերջին շաբաթներին Ստեփանակերտում տեղի ունեցած դեպքերը՝ վանդալիզմից մինչև ամբողջական քանդման գործողություններ։ Միջազգային և հայաստանյան պետական կառույցների լռության և անգործության պայմաններում այս գործողությունները դառնում են շարունակական։ |
 |
Սուրբ Էջմիածնում Աշխարհամատրան կիրակի օրը պատարագ մատուցեց Հուսիկ աբեղա ՍմբատյանըՍուրբ Հարության երկրորդ կիրակին կոչվում է Աշխարհամատրան կամ կանաչ կիրակի: Այն խորհրդանշում է քրիստոնեական եկեղեցու հաստատման մեծ խորհուրդը, երբ Քրիստոսի հարության լույսը տարածվում է աշխարհով մեկ, Քրիստոսի աշակերտները դառնում են այդ լույսի կրողները՝ տարածելով աստվածային խոսքը: Ժողովուրդը Աշխարհամատրան կիրակին կանաչ կիրակի է անվանել, քանի որ գարնանային զարթոնքի այդ շրջանում բնությունն է ծաղկում և կանաչում, ինչպես մարդկությունը՝ Քրիստոսի բերած հույսով և լույսով: |
 |
Անտիոքի և Համայն Արևելքի Ասորի Ուղղափառ Եկեղեցու Ընդհանրական Պատրիարքը ժամանել է Մայր ԱթոռԱմենայն Հայոց Կաթողիկոսի հրավերով ժամանած Նորին Սրբություն Մոր Իգնատիուս Եփրեմ Երկրորդը աղոթել է Հայոց Եկեղեցու պայծառության, հայ ժողովրդի բարօրության և տարածաշրջանում խաղաղության հաստատման համար։ Գարեգին Երկրորդ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը Մայր Աթոռի միաբանության անունից ողջունել է Նորին Սրբությանը։ Հրաշափառի արարողությունից հետո Վեհարանում տեղի է ունեցել Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի և Համայն Արևելքի Ասորի Ուղղափառ Եկեղեցու Ընդհանրական Պատրիարքի առանձնազրույցը: |
 |
Մայր Աթոռի գորգերի հավաքածունՄայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի գանձատանը դարեր շարունակ գորգեր են պահվել՝ որպես մշակութային արժեքներ։ Այդ գորգերը պարզապես դեկորատիվ առարկաներ չեն, այլ մի մշակույթի խոսուն վկաներ։ Մայր Աթոռի հավաքածուն ձևավորվել է ոչ թե ծրագրված հավաքչության, այլ ժամանակի, նվիրատվությունների և պատմական ցնցումների արդյունքում։ Գարեգին երկրորդ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի հոգածությամբ հավաքածուն այժմ լրացվում է՝ ապագայում գորգերի թանգարանի ամբողջական նյութ դառնալու նպատակով։ |
 |
Մոսկվայի հայերը մեծ հանդիսանքով են նշել Սուրբ Հարության տոնըՌուսաստանի և Նոր Նախիջևանի թեմի Սուրբ Պայծառակերպության մայր եկեղեցում տոնական Պատարագը մատուցել է Եզրաս արքեպիսկոպոս Ներսիսյանը: Մոսկվայի հայությունը մեծ շուքով է նշել տոնը: Եկեղեցական արարողություններին և ժողովրդական տոնախմբությանը մասնակցելու համար առաջնորդանիստ եկեղեցում են հավաքվել հարյուրավոր մարդիկ: |
 |
Ավստրալիայի և Նոր Զելանդիայի թեմը Սիդնեյի Սուրբ Հարություն եկեղեցում նշել է Սուրբ ԶատիկըՍուրբ Հարության տոնական Պատարագը Ավստրալիայի և Նոր Զելանդիայի հայոց թեմի առաջնորդ Վարդան եպիսկոպոս Նավասարդյանը մատուցել է Սիդնեյի Սուրբ Հարություն եկեղեցում: Պատարագի ավարտին առաջնորդարանում տնօրհնեք է արվել, ապա ընդունելություն, որի ժամանակ հոգևոր հայրերին Զատկի տոնի կապակցությամբ շնորհավորել են հայկական հոգևոր, ազգային, կուսակցական կազմակերպությունների ներկայացուցիչները, միասնաբար իրենց զորակցությունը հայտնել Հայ Առաքելական սուրբ Եկեղեցուն: |
 |
Սուրբ Հարության տոնին Վեհափառ Հայրապետի ամպհովանին կրել են 3 փաստաբաններՀիսուս Քրիստոսի Հրաշափառ Հարության տոնին Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում ավանդաբար Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն է մատուցում տոնական Պատարագը: Այս տարի Վեհափառ Հայրապետի ամպհովանին կրել են փաստաբաններ Արա Զոհրաբյանը, Երեմ Սարգսյանը, Արա Ղազարյանը և բժիշկ Արթուր Գրաբսկին։ Սա պատահական չէ, որովհետև նախորդ տարվանից եկեղեցին հարկադրված է դատարանում պաշտպանել իր ինքնուրույնության, ինքնավարության և հոգևոր առաքելության իրավունքը։ |
 |
Վիրահայերը նշել են Հիսուս Քրիստոսի Հրաշափառ Հարության տոնըԹբիլիսիի Սուրբ Էջմիածին եկեղեցում Հարության տոնի Պատարագը մատուցել է Վիրահայոց թեմի առաջնորդը՝ Կիրակոս եպիսկոպոս Դավթյանը: Ներկա են եղել Վրաստանի իշխանությունների ներկայացուցիչներ։ Արարողության ավարտին Սրբազանը օրհնել է ներկած հավկիթները և ազդարարել Փրկչի հրաշափառ Հարության ավետիսը: |
 |
Հայ Առաքելական եկեղեցիներում կատարվել է Խավարման կարգԱվագ հինգշաբթի երեկոյան՝ Քրիստոսի մատնության և չարչարանքների հիշատակին, հայոց եկեղեցիներում կատարվում է խավարման կարգ, որն ավագ ուրբաթի խորհրդի մասն է: Հինգշաբթի երեկոյան Աստծո որդին ձերբակալվում է մատնությամբ, չարչարանքների, անարգանքի ենթարկվում, ապա մահվան դատապարտվում: Եկեղեցիներում խավարման և վշտի արարողությունը ձգվում է մինչև կեսգիշեր: Սուրբ խորանին 12 մոմ են վառվում, դրանք առաքյալների խորհրդանիշն են, կենտրոնում Քրիստոսին խորհրդանշող մեծ մոմն է, որովհետև Խավարման գիշերվա մթից ազատագրող լույսն է Քրիստոս: |