Alt

Հանրակրթության ճգնաժամ


Ի՞նչ մտակեցվածք է ձևավորում ժամանակակից հանրակրթական դպոցը, ի՞նչ արժեբանություն է դրված դաստիարակության հիմքում, ո՞րն է արդի հայ դպրոցի մոդելը: Մտքի ճգնաժամ» թեմայի շրջանակում հանրակրթության ոլորտի խնդիրներին են անդրադառնում ազգագրագետ Ռուզաննա Ծատուրյանը և ծրագրավորող Արամ Ապատյանը: Զրույցը վարում է Աննա Սարգսյանը:

Alt

Երեխայի իրավունքների պաշտպանություն


Հակառակ այն բանի, որ երեխաներն արագ են արձագանքում կյանքի փոփոխություններին, նրանց նկատմամբ վերաբեմունքի ու դաստիարակության մեթոդների հարցում մենք բավական պահպանողական ենք: Եվ հակառակ այն բանի, որ մենք հաճախ են շեշտում մեր իրավունքների իրացման պահանջը` վկայակոչելով այս կամ այն օրենքն ու կարգը, երեխայի իրավունք ասվածը յուրաքանչյուրս հասկանում ու կիրառում ենք կախված իրավիճակի հարմարությունից կամ պարզապես տրամադրությունից: Եվ, այնուհանդերձ, մենք բոլորս էլ սիրում ենք երեխաներին ու ամեն ինչ փորձում ենք անել նրանց պաշտպանելու համար: Երեխաների իրավունքների պաշտպանության, երեխայի նկատմամբ վերաբերմունքի ու պատասխանատվության խնդիրն են քննարկում Մանանա» մանկապատանեկան կրթամշակութային կենտրոնի տնօրեն Ռուզաննա Բաղդասարյանը և Վորլդ Վիժն Հայաստան» բարեգործական կազմակերպության ծրագրերի ղեկավար Շաղիկ Մարուխյանը: Զրույցը վարում է Աննա Սարգսյանը:

Եկեղեցին և Ցեղասպանության ճանաչումը


Ամեն տարի՝ ապրիլի 24-ին Հայ եկեղեցու մատուցվում է հատուկ Պատարագ: Այդ օրը հայ ժողովուրդն աղոթում է, որ ոչ մի տեղ այլրս չկրկվի նման ողբերգություն:
Ըստ Մովսես եպսկ Տեր-Մովսիսյանի կազմած ցուցակի՝ Եղեռնի ժամանակ թուրքերը ոչնչացրել են 22 հազար հայկական ձեռագիր: Հայոց մեծ ջարդին նահատակվեց 4000 հայ հոգևորական:
Համատարած մղձավանջի մեջ բոլորն իրենց հույսը կապում էին Մայր հայրենիքի, կաթողիկոսի միջամտության հետ: Գևորգ 5-րդ կաթողիկոսին վիճակված էր հայ ժողովրդին առաջնորդել ամենամռայլ մի ժամանակաշրջանում: Տարագիր հայությունը հավաքվեց եկեղեցու շուրջ: Հայահավաքն ու հայության կյանքը կազմակերպելը դարձավ Հայ եկեղեցու հիմնական առաքելությունը: Տարբեր երկրներում ապաստան գտած հայությունը եկեղեցական կառույցների միջոցով բողոքի ձայն էր բարձրացնում: Իսկ Խորհրդային Հայաստանում Ցեղսպանության մասին խոսքն ընկալվում էր որպես հայկական ազգայնամոլության քարոզ ու արգելվում:
1955թ. կաթողիկոս ընտրված Վազգեն Ա-ի գլխավորությամբ եկեղեցին քայլ առ քայլ նվաճում էր Եղեռնի մասին Խորհրդային հայաստանում հրապարակային խոսք հնչեցնելու իրավունքը: 1965թ. Հաայստանում առաջին անգամ պետականորեն նշվեց Եղեռնի 50-ամյակը: Մայր Աթոռում կանգնեցվեց հուշարձան:

Alt

Տնտեսական մտքի ճգնաժամ


Որքան էլ մեր մարդկային ու ֆինանսական կապիտալը հաջողություններ է արձանագրում աշխարհի այսուայն կողմում, մեզ այդպես էլ չի հաջողվում ապրել արդիական ու գրավիչ» պետությունում: Տնտեսության ու բյուջեի կառուցվածքը դիտարկելիս ի՞նչ հետևություն կարելի է անել մեր ստեղծագործ մտքի մասին: Մտքի ճգնաժամ» թեմայի շրջանակում տնտեսական մտքի որակն են քննարկում տնտեսական գիտ. թեկնածու Աշոտ Խուրշուդյանը և տնտեսագետ Հայկ Բալանյանը: Զրույցը վարում է Աննա Սարգսյանը:

Արշակ Ֆեթվաճյան


19-րդ դարը հայ ինքնության խզումների և բաժանումների ժամանակաշրջան էր: Արևմտահայ, արևելահայ եւ գաղութահայ մշակույթներում ի հայտ եկան նոր անուններ: Եղան արվեստագետներ, ում ստեղծագործություններն այդպես էլ քաղաքացիություն չստանալով» հայրենիքում՝ մնացին հանիրավի մոռացված:
Նրանցից մեկը՝ նկարիչ, մտավորական Արշակ Ֆեթվաճյանն էր:
Արշակ Ֆեթվաճյանը վիրտուոզ ջրանկարիչ է, նա առաջին հայ նկարիչն է, ով գեղանկարչության նյութ է դարձել ճարտարապետական կոթողը: Հայաստանի ազգային պատկերասրահի ֆոնդերում են պահվում Ֆեթվաճյանի Անիներ» և Տարազներ» շարքերը, ինչպես նաև ճարտարապետական կոթողների 1500 մատիտանկար: Այդ կոթողների մի մասն այսօր արդեն չկա: Ֆեթվաճյանը նաև Հայաստանի առաջին հանրապետության թղթդրամների ու նամականիշերի հեղինակն է:
Դրամատիկ ու հետաքրքիր է նաև Ֆեթվաճյանի կենսագրությունը...

Alt

Մտքի ճգնաժամը կինոյում


Մտքի ճգնաժամ» թեմայի շրջանակում կինոքննադատ Րաֆֆի Մովսիսյանն ու արվեստաբան, գրող Արփի Ոսկանյանը քննարկում են ժամանակակից կինոյի խնդիրները և մշակութային քաղաքականությունն այդ ոլորտում: Ի՞նչ թեմաներ է արծարծում արդի կինոն, որքանո՞վ են դրանք արտահայտում հասարակական հարաբերությունները: Ո՞վ է ներդրում կատարում կինոարտադրությունում, ի՞նչ դեր է խաղում պատվիրատուի մտակեցվածքը:
Զրույցը վարում է Աննա Սարգսյանը:

Alt

Կոնտրապունկտ


Ֆիլմը հեռակա զրույց է երկու հավատացյալի միջև: Հայ եկեղեցու անդամ, ճանաչված արվեստագետներ Դանիել Երաժիշտը և Միքայել Մկրտչյանը ներկայացնում են իրենց՝ էապես տարբեր անհատական ընկալումները և մոտեցումները կրոնական հանդուրժողականության խնդրին: Տեսաֆիլմը պատրաստվել է Կրոնական հանդուրժողականության խթանումը Հայաստանում» ծրագրի շրջանակում:

Alt

Հաղթանակը՝ կապիտալ


Մայիսյան հաղթանակաների պատմական ու խորհրդանշական իմաստների մասին խոսակցությունը մեզանում հաճախ արծարծվող թեմա է: Դա բնական է և նույնիսկ անհրաժեշտ: Ինչպե՞ս է ռազմական հաղթանակը դառնում ապագայի երաշխիք, վերածվում բարոյական ու սոցիալական կապիտալի: Մեր հասարակական կյանքը՝ արվեստի ու գրականության ոլորտից մինչև ինստիտուցիոնալ կառույցներ, մտքի մարսողությամբ անցկացրե՞ց հաղթանակը, ինչ բացթողումներ մենք ունենք այդ հարցում՝ քննարկում են ազգագրագետ Մխիթար Գաբրիելյանը և հրապարակախոս Գևորգ Տեր-Գաբրիելյանը: Զրույցը վարում է Աննա Սարգսյանը:

Սերգեյ Մերգելյան


Մերգելյան ինստիտուտը» հայտնի է ցանկացած երևանցու, սակայն նրա հիմնադիրներից մեկի` Սերգեյ Մերգելյանի կենսագրությունը գրեթե անհայտ է լայն հասարակությանը: Հայ մաթեմատիկոսը 20 տարեկանում դարձել է ԽՍՀՄ պատմության մեջ ամենաերիտասարդ դոկտորը: 24 տարեկանում արժանացել է ամենապատվավոր` Ստալինյան մրցանակի: Իսկ 28 տարեկանում դարձել է ԽՍՀՄ ԳԱ ամենաերիտասարդ թղթակից անդամը: